EPB-eisen nieuwbouw Vlaanderen: wat moet je weten in 2026?

Je bouwplannen liggen klaar. De architect heeft alles uitgetekend. En dan duikt er een afkorting op die je overal tegenkomt: EPB. Energieprestatie en Binnenklimaat. Maar wat betekent dat nu concreet voor jouw woning — en voor de keuzes die je vandaag moet maken?

In dit artikel leggen we de EPB-eisen voor nieuwbouw in Vlaanderen stap voor stap uit. Niet in technisch jargon, maar in taal die je als zelfbouwer direct kan gebruiken. Want EPB raakt rechtstreeks aan je elektriciteitsinstallatie, je zonnepanelen en je ventilatiesysteem — drie zaken waar De Groof Zelfbouw je bij begeleidt.

Wil je de EPB infographic als PDF downloaden? 

Wat is EPB — en waarom raakt het jou als zelfbouwer?

EPB staat voor EnergiePrestatie en Binnenklimaat. Het is de Vlaamse regelgeving die bepaalt hoe energiezuinig een nieuwe woning moet zijn. Wie een omgevingsvergunning aanvraagt voor een nieuwbouwwoning in Vlaanderen, is verplicht om aan de EPB-eisen te voldoen.

Belangrijk om te weten: het jaar van je vergunningsaanvraag bepaalt welke EPB-eisen gelden — niet het jaar waarin de vergunning effectief wordt toegekend. (Bron: Vlaanderen.be, EPB-eisen)

Als zelfbouwer raken de EPB-eisen je op drie concrete vlakken:

• Je elektriciteitsinstallatie — warmtepomp, laadpaal en zonnepanelen vragen een aangepaste verdeelkast
• Je zonnepanelen of zonneboiler — hernieuwbare energie is verplicht
• Je ventilatiesysteem — een volledig ventilatiesysteem is geen optie maar een verplichting

Benieuwd wat een correcte installatie die aan alle EPB-eisen voldoet kost? Bekijk onze prijzenpagina of lees hoe je tot de helft bespaart met zelfbouw elektriciteit.

De 5 concrete EPB-verplichtingen voor nieuwbouw in 2026

1. Geen aardgasaansluiting meer bij nieuwbouw

Wie in 2026 een nieuwbouwwoning bouwt, kan niet langer aansluiten op het aardgasnet. Dit geldt voor alle omgevingsvergunningsaanvragen vanaf 1 januari 2025. (Bron: Vlaanderen.be, EPB-eisen; Bouwunie, Nieuw in 2026)

De toegestane verwarmingsopties zijn:

• Warmtepomp (lucht, water of bodem) — de meest gekozen oplossing
• Aansluiting op een warmtenet
• Biomassaketel (bv. houtpellets)

Een warmtepomp vergt een zwaardere elektriciteitsaansluiting dan een klassieke installatie. Dit heeft directe gevolgen voor de dimensionering van je verdeelkast — iets waar je bij de planning van je installatie meteen rekening mee moet houden. (Bron: Installatie & Bouw België, februari 2025)

Goed nieuws voor 2026: het federale 6% btw-tarief op warmtepompen bij renovaties is heringevoerd voor facturen vanaf 1 januari 2026, voor een periode van 5 jaar. Bij nieuwbouw geldt het standaard btw-tarief. (Bron: Bouwunie, Nieuw in 2026)

2. E-peil maximaal E30 — wat betekent dat concreet?

Het E-peil drukt de totale energieprestatie van je woning uit. Hoe lager, hoe beter. Voor nieuwbouwwoningen met een vergunningsaanvraag vanaf 2021 geldt een maximaal E-peil van E30. Dit is het niveau van een bijna-energieneutrale woning (BEN). (Bron: Vlaanderen.be, EPB-eisen)

In de praktijk betekent dit dat je slim moet combineren:

• Goede thermische isolatie (S-peil maximaal S28)
• Luchtdichte bouw
• Performante ramen
• Een efficiënt verwarmingssysteem
• Hernieuwbare energie via zonnepanelen
• Een goed ventilatiesysteem met warmteterugwinning

Een ventilatiesysteem D met warmteterugwinning (WTW) kan het E-peil met 15 tot 25 punten verlagen. Een goed doordacht energieconcept levert doorgaans een E-peil van E20 tot E25 op — ruim onder de wettelijke grens van E30. (Bron: EPB-eisen ventilatie Vlaanderen 2026, Timworks; Energiebewust ontwerpen, februari 2026)

3. Verplichte zonne-energie: minimaal 15 kWh/m² per jaar

Elke nieuwe woning in Vlaanderen moet minstens 15 kWh per vierkante meter per jaar aan hernieuwbare energie opwekken via zonnepanelen of een zonneboiler. Alternatief: een volledige participatie in een project voor hernieuwbare energie, maar dan geldt een hogere norm. (Bron: Vlaanderen.be, EPB-eisen; GeoTherma, EPB-eisen nieuwbouw 2025)

Belangrijk: vanaf 2025 telt enkel zonne-energie mee voor deze specifieke verplichting. Warmtepompen blijven cruciaal voor het totale E-peil, maar dragen niet bij aan de hernieuwbare energie-eis in kWh/m². (Bron: Installatie & Bouw België, februari 2025)

Als zelfbouwer betekent dit dat zonnepanelen geen keuze meer zijn, maar een wettelijke verplichting. De plaatsing van zonnepanelen vraagt ook een aangepast schema in je verdeelkast — met een apart groepje voor de omvormer en een correcte aardingaansluiting.

4. Verplichte ventilatie — systeem A, B, C of D

Bij nieuwbouw is een volledig ventilatiesysteem verplicht. Je kan kiezen tussen systeem A, B, C of D. Systeem D — met mechanische toevoer én afvoer, gecombineerd met warmteterugwinning — scoort het best op het E-peil en is de meest gekozen oplossing bij nieuwbouw. (Bron: Isolteam, EPB-eisen nieuwbouw en renovatie; Timworks, EPB-eisen ventilatie Vlaanderen 2026)

Meer weten over welk ventilatiesysteem het best past bij jouw project? Lees onze blog Is ventilatie verplicht bij renovatie in Vlaanderen? of bekijk onze ventilatiepagina.

5. Nieuw in 2026: warmteverliesberekening op het EPC Bouw

Vanaf 1 januari 2026 verschijnt op de startverklaring en het EPC Bouw van elke nieuwe of ingrijpend energetisch gerenoveerde woning een vereenvoudigde warmteverliesberekening. Deze berekening helpt om het benodigde vermogen van de warmteopwekker — bijvoorbeeld een warmtepomp — correct te dimensioneren. (Bron: Bouwunie, Nieuw in 2026)

In de praktijk betekent dit dat je EPB-verslaggever voortaan ook het verwarmingsvermogen indicatief berekent. Voor jou als zelfbouwer is dit een extra houvast bij de keuze van je warmtepomp en de dimensionering van je elektriciteitsinstallatie.

Wil je weten welke EPB-eisen gelden voor jouw specifiek project en hoe je je elektriciteitsinstallatie correct dimensioneert? Bij De Groof Zelfbouw helpen we je de technische eisen vertalen naar een concrete installatie — van verdeelkast tot zonnepanelen.

Plan een gratis en vrijblijvend gesprek →

Wat betekenen de EPB-eisen concreet voor jouw elektriciteitsinstallatie?

Dit is de sectie die de meeste EPB-blogs overslaan. Regelgeving uitleggen is één ding — maar wat moet jij nu concreet anders doen aan je elektriciteitsinstallatie?

Warmtepomp vraagt een zwaardere groep in je verdeelkast

Een warmtepomp verbruikt aanzienlijk meer stroom dan een klassieke verwarmingsketel. Afhankelijk van het type warmtepomp heb je een aparte kring van 16A of 20A nodig, soms op driefasige aansluiting. Dit moet je bij de planning van je verdeelkast meteen voorzien — naderhand aanpassen vraagt kapwerken. (Bron: Installatie & Bouw België, februari 2025)

Zonnepanelen vragen een correct schema in de verdeelkast

De omvormer van je zonnepanelen moet correct worden aangesloten op de verdeelkast, met een apart groepje, een correcte aarding en een energiemeter. Als je ook een thuisbatterij overweegt, moet die mee ingepland worden in het schema — anders moet je later opnieuw kapwerken uitvoeren.

Laadpaal nu voorzien — ook al heb je nog geen elektrische wagen

Voorzie bij nieuwbouw altijd de bekabeling voor een laadpaal, ook als je vandaag nog geen elektrische wagen rijdt. Een lege buis trekken naar de garage kost bij nieuwbouw vrijwel niets. Achteraf een kabel door een afgewerkte woning trekken kost honderden euro's extra.

Domotica helpt je E-peil optimaliseren

Een slim relaissysteem of domotica laat je toe om verlichting, verwarming, rolluiken en ventilatie centraal aan te sturen. Dat verlaagt niet alleen je energieverbruik — het helpt ook bij het optimaliseren van je E-peil. Een woning die slim omgaat met energie presteert beter op de EPB-berekening. Lees meer over de voordelen van domotica bij zelfbouw.

Wat als je de EPB-eisen niet haalt?

De gevolgen zijn concreet en ernstig:

• Administratieve boete bij het niet halen van het E-peil of andere EPB-normen (Bron: GeoTherma, EPB-eisen nieuwbouw)
• Problemen bij verkoop of verhuur: het EPC Bouw moet tien jaar worden bijgehouden en voorgelegd aan kopers of huurders. Een woning die de EPB-eisen niet haalt, heeft een lagere marktwaarde. (Bron: Isolteam, EPB-eisen; Batibouw, EPC-certificaat 2025)
• Geen nettoegang voor je zonnepanelen zonder correct EPC Bouw

De kosten van een EPB-verslaggever voor een nieuwbouwwoning liggen gemiddeld tussen €950 en €1.200, afhankelijk van de complexiteit van het project. (Bron: Bobex.be, EPB-eisen 2026)

EPB-checklist voor zelfbouwers nieuwbouw 2026

Gebruik deze checklist bij de planning van je zelfbouwproject:

1. Vergunningsaanvraag ingediend na 1 januari 2025? Dan gelden alle nieuwe EPB-eisen voor jou.
2. Geen gasaansluiting voorzien — kies voor warmtepomp, warmtenet of biomassaketel.
3. Warmtepomp gedimensioneerd? Zorg dat je verdeelkast voldoende capaciteit heeft voor de bijkomende stroomvraag.
4. Zonnepanelen of zonneboiler voorzien — minimaal 15 kWh/m²/jaar aan hernieuwbare energie verplicht.
5. Ventilatiesysteem gekozen — systeem A, B, C of D verplicht. Systeem D met WTW verlaagt je E-peil het meest.
6. Laadpaalbekabeling voorzien — trek nu al een lege buis naar de garage.
7. EPB-verslaggever aangesteld — verplicht voor nieuwbouw, moet startverklaring indienen vóór de werken beginnen.
8. EPC Bouw ontvangen na oplevering — bewaar dit tien jaar en leg het voor bij verkoop of verhuur.

Wil je deze checklist als PDF downloaden? Vul je e-mailadres in en krijg meteen toegang!

Veelgestelde vragen over EPB-eisen en zelfbouw

Moet ik als zelfbouwer zelf een EPB-verslaggever aanstellen?

Ja. Voor nieuwbouw waarbij een architect betrokken is, is een erkend EPB-verslaggever wettelijk verplicht. Die dient vóór de start van de werken een startverklaring in bij het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA). Na de werken volgt de EPB-aangifte op basis waarvan je het EPC Bouw ontvangt. (Bron: Vlaanderen.be, EPB-eisen)

Tellen zonnepanelen die ik zelf plaats mee voor de EPB-berekening?

Ja, mits correct geïnstalleerd en aangesloten. De opgewekte energie wordt meegerekend in de EPB-berekening van je verslaggever. Belangrijk: de omvormer en de aansluiting op de verdeelkast moeten correct gedocumenteerd zijn in het elektrisch schema. (Bron: Installatie & Bouw België, februari 2025)

Wat is het verschil tussen EPB en EPC?

EPB is de regelgeving en het berekeningsproces tijdens en na de bouw. EPC is het energieprestatiecertificaat dat je na de bouw ontvangt — het resultaat van de EPB-berekening. Bij nieuwbouw ontvang je het EPC Bouw. (Bron: Isolteam, EPB-eisen; Bobex.be, EPB-eisen 2026)

Wat als mijn woning het E30-peil niet haalt?

Je riskeert een administratieve boete. Daarnaast heeft een woning die de EPB-eisen niet haalt een lagere marktwaarde en kan je problemen ondervinden bij verkoop of verhuur. Neem tijdig contact op met je architect en EPB-verslaggever om bij te sturen. (Bron: GeoTherma, EPB-eisen nieuwbouw)

Is een laadpaal verplicht bij nieuwbouw in Vlaanderen?

Een laadpaal zelf is niet verplicht bij residentiële nieuwbouw, maar de bekabeling voorvoorzien is een slimme investering. Vanaf 2026 gelden wel extra verplichtingen voor laadinfrastructuur bij niet-residentiële gebouwen met grote parkings. (Bron: Bouwunie, Nieuw in 2026)

Hoe weet ik of mijn zelfbouwinstallatie voldoet aan de EPB-eisen?

Je EPB-verslaggever berekent na de werken of je installatie voldoet. Bij De Groof Zelfbouw begeleiden we je bij de planning van je elektriciteitsinstallatie zodat die van bij het begin correct gedimensioneerd is — afgestemd op warmtepomp, zonnepanelen en ventilatie. Neem contact op voor een gratis gesprek.

Klaar om je zelfbouwproject EPB-conform te plannen? Plan een gratis en vrijblijvend gesprek met De Groof Zelfbouw — ook 's avonds of in het weekend.

Meer lezen

• Zelfbouw elektriciteit en de AREI 2025-regels: wat je moet weten
• Hoeveel kost elektriciteit in een nieuwbouw?
• Is ventilatie verplicht bij renovatie in Vlaanderen?
• Wat zijn de voordelen van domotica bij zelfbouw?
• Ons stappenplan: van intakegesprek tot keuring

Bronnen

• Vlaanderen.be (2025) — EPB-eisen voor nieuwbouw en renovatie: vergunningsaanvragen, E-peil E30, gasverbod, hernieuwbare energie
• Bouwunie (2026) — Nieuw in 2026: warmteverliesberekening op EPC Bouw, btw 6% warmtepompen, premiewijzigingen
• Installatie & Bouw België (februari 2025) — Gewijzigde EPB-eisen vanaf 2025: impact op elektricien, gasverbod, hernieuwbare energie uitsluitend via zonne-energie
• GeoTherma (2024) — EPB-eisen voor nieuwbouw: 15 kWh/m²/jaar zonne-energie, lagetemperatuurverwarming, boetes
• Isolteam (2025) — EPB-eisen voor nieuwbouw en renovatie: ventilatieverplichting, S-peil S28, E-peil E30
• Timworks (februari 2026) — EPB-eisen ventilatie Vlaanderen 2026: impact ventilatiesystemen op E-peil
• Energiebewust ontwerpen (februari 2026) — EPC Bouw & Nieuwbouw 2026: E-peil E20–E30, startverklaring, EPB-verslaggever
• Bobex.be (2026) — EPB-normen 2026: kosten EPB-verslaggever €950–€1.200