FAQ
De meest gestelde vragen en antwoorden rond zelfbouw elektriciteit, ventilatie, alarm en camerabewaking.
Geen zoekresultaten gevonden.
Wat kost een ventilatiesysteem?
Prijs hangt sterk af van:
- merk
- kanaaltype
- zelfbouw vs aannemer
- voor een C-systeem varieren de prijzen tussen €2.500 en €4.000 (excl. btw)
- voor een D-systeem varieren de prijzen tussen €4.000 en €8.500 (excl. btw)
Wanneer moet ik ventilatie inplannen?
Zo vroeg mogelijk in de bouwfase:
- liefst al bij het voorontwerp
- samen met architect en EPB adviseur en/of ventilatie-verslaggever
- vóór leidingen, chape en plafonds
Kan ik ventilatie zelf plaatsen?
Ja, vaak wel:
- kanalen en ventielen: goed zelf te doen
- ontwerp en inregeling: liefst met specialist
Hoe zit het met het onderhoud van een ventilatiesysteem?
- filters vervangen: 2× per jaar
- warmtewisselaar reinigen om de 4 jaar
- kanalen reinigen om de 8 - 10 jaar
- systeem D vraagt iets meer aandacht, maar blijft overzichtelijk
Hoe voorkom ik lawaai van het ventilatiesysteem?
- juiste kanaaldiameters (over dimentioneren)
- geluidsdempers voorzien (gelduidempende verdeelkasten gebruiken)
- ventielen weg van het bed houden (indien mogelijk)
- lage luchtsnelheden aanhouden (< 3m per sec)
- toestel over dimentioneren
- een betrouwbaar merk kiezen
90% van de “lawaai-klachten” komt door slecht ontwerp, niet door het systeem zelf
Waar moet ik ventilatiekanalen voorzien?
Typisch:
- Toevoer: leefruimte, slaapkamers, hobbykamer, bureau, polyvalente ruimte
- Afvoer: keuken, badkamer, toilet, wasplaats (vochtige ruimte)
Belangrijk bij zelfbouw:
- kanalen vroeg in het ontwerp integreren
- voldoende ruimte in vloeren/plafonds
- bochten beperken → minder geluid en drukverlies
- laten bijstaan voor raad door een erkende vakman
- toestel iets over dimensioneren (buffer)
- het toegelaten debiet voor de kanalen zeker niet overschrijden
- alle ventielen dienen toegangkelijk te blijven (debietinstellingen en reiniging)
- elk ventiel minimum 300mm van hoek of muur
Is balansventilatie (type D) echt nodig?
In somige gevallen verplicht, of sterk aanbevolen als je:
- zeer luchtdicht bouwt
- warmtepomp gebruikt
- E-peil / energielabel wilt optimaliseren
- maximaal comfort wilt (geen koude lucht en geluid via roosters)
Wat is het verschil tussen een C en een D systeem?
Systeem C
goedkoper in aanschaf
eenvoudiger installatie
minder energie-efficiënt
Systeem D (WTW) warmte-terug-wining
duurder, maar energiezuiniger
warmteterugwinning tot ±90%
betere controle over luchtkwaliteit
stiller als goed ontworpen
geen koude lucht die binnenkomt via de raamroosters
geen geluid via de raamroosters
Voor BEN- of passiefwoningen is D bijna standaard.
Welke ventilatiesystemen bestaan er?
De meest voorkomende zijn:
Systeem A: natuurlijke toevoer + natuurlijke afvoer (vrij zeldzaam)
Systeem C: natuurlijke toevoer via roosters + mechanische afvoer (roosters meestal in de ramen).
Systeem D: mechanische toevoer én afvoer (balansventilatie met WTW)
Bij nieuwbouw wordt systeem D het meest gekozen.
Bij een verbouwing is het aangeraden om ook hier met een D systeem te werken.
Systeem C wordt vooral bij een verbouwing genomen (minder leidingen).
Waarom is ventilatie zo belangrijk in een woning?
Omdat woningen meestal zeer goed geïsoleerd en luchtdicht zijn. Zonder goede ventilatie krijg je:
vochtproblemen en schimmel
slechte luchtkwaliteit (CO₂, fijnstof)
gezondheidsklachten (hoofdpijn, vermoeidheid)
Ventilatie is dus geen luxe, maar een basisvoorziening en is sommige gevallen verplicht.
Wat checkt de keurder?
- aarding (meting!)
- correcte beveiliging
- schema’s
- badkamernormen
- labeling zekeringkast
- enz.
Moet alles netjes zijn?
Ja. Losse draden, rommelige kast = is niet toegelaten, zelfs als het technisch klopt.
Wat als ik word afgekeurd?
Geen paniek:
- je krijgt een lijst met opmerkingen
- je mag herstellen en/of aanpassen
daarna volgt een herkeuring
Moet ik in alle ruimtes internet voorzien?
Wi-Fi lost niet alles op. Soms is het best om op meerdere plaatsen in huis een vast aansluitpunt te voorzien voor ethernet. Zeker 1 per verdiep.
Hoe hoog plaats ik stopcontacten en schakelaars?
Typisch (richtlijnen, geen wetten):
- stopcontacten: ±30 cm boven vloerpas
- schakelaars: ±100–110 cm boven vloerpas
Keuring kijkt vooral naar veiligheid, niet esthetiek.
Is zelfbouw goedkoper?
Ja, vooral op arbeidskosten. Maar:
- koop kwalitatief materiaal
- bespaar nooit op veiligheid
- herstelwerk na afkeuring is duurder dan het meteen goed doen
laat u dus begeleiden door een gespecializeerd bedrijf
Mag ik stopcontacten plaatsen in een badkamer?
Ja, maar:
- alleen in toegestane zones
- verplicht achter differentieel
- soms met spatwaterdichte uitvoering
Goede tips voor beginners
- Werk met een schema
- Trek extra lege buizen met trekdraad en met een grote doorsnede (voor later!)
- Maak heel veel foto’s vóór alles wordt dichtgewerkt
- Vraag tussentijds advies aan een vakman
Is domotica moeilijk?
Niet per se:
- Klassiek + voorbereid op domotica = ideaal
- Volledige domotica is in de meeste gevallen nog gemakkelijker dan een klassiek systeem.
- Niko Home Control is een domotica die gemakkelijk programmeerbaar is door de eindklant.
- Bij een samenwerking met De Groof Zelfbouw zal het programma door De Groof Zelfbouw voorzien worden op maat van uw wensen.
Is aarding verplicht?
Absoluut ja.
Zonder goede aarding = onmiddellijke afkeuring.
- De weerstand mag maximum 30 Ohm bedragen
- Aardpen of aardingslus (aardingslus 35mm²)
- Aardingslus is aan te raden
- Aardingsweerstand binnen de norm 30 Ohm
- Alle stopcontacten dienen geaard te zijn
- Alle stroomvoerende leidingen dienen voorzien te zijn van een aardingsdraad (er zijn uitzonderingen)
- Equipotentiale verbindningen dienen gemaakt te worden
- Equipotentiele verbindingen zijn elektrische geleiders die alle aanraakbare metalen delen van een installatie (zoals waterleidingen, gasleidingen, metalen baden, en constructiedelen) met elkaar verbinden en met de aardingspen of lus, zodat ze op hetzelfde elektrische potentiaal (spanning) komen te staan en er geen gevaarlijk potentiaalverschil ontstaat.
Mag ik alles in flexibele buis trekken?
Ja, en dat is zelfs aanbevolen:
- Makkelijker aan te passen
- Keuringstechnisch veilig (opgelet! CCA leidngen gebuiken)
- Ideaal voor in muren en chape
- Buiten ondergronds dient er kabel geplaatst te worden (60cm diep en in buis)
Welke kabeldikte moet ik gebruiken?
Heel belangrijk:
Toepassing | Kabel |
Verlichting | 1,5 mm² |
Stopcontacten | 2,5 mm² |
Kookplaat / zware toestellen | 4 of 6 mm² (5 aderig) |
Aardingsgeleider (equipotentiale verbindingen) | 6 mm² (min.) Equipotentiale |
Moet ik al denken aan zonnepanelen en laadpaal?
Zeker mee te voorzien. Hiervoor kunnen eventueel wel enkel de wachtleidingen voor getrokken worden (enkel de bekabeling). Later kunnen dan de juiste toestellen hier aanverbonden worden. Hiervoor dient dan wel de elektrische installatie terug gekeurd te worden door een erkend keurorganisme.
Wordt alles streng gecontroleerd?
Ja, maar correct en voorspelbaar.
Als je de regels volgt, raak je er perfect door — ook als zelfbouwer en zeker met de juiste begeleiding.
Wat zijn de meest gemaakte fouten?
Topklassiekers:
- Verkeerde kabeldikte
- Te veel stopcontacten op één kring
- Geen of slechte aarding
- Schema’s niet correct
- Te weinig verliesstoomschakelaars van 30mA
- Verlichting en stopcontacten gemengd op verkeerde manier
- En meer
Om bovenstaande en andere fouten te vemrijden kun je dus best opzoek gaan naar een erkende vakman of erkende zelfbouw firma die de begeleiding mee voorziet.
Hieronder een positief keurverslag:
Hieronder een negatief keurverslag:
Wat is een ééndraadschema en situatieschema?
Dit is verplicht bij een keuring:
- ééndraadschema: hoe alles elektrisch verbonden is
- situatieschema: waar alles zich bevindt in huis
geen schema's = geen goekeuring van de elektrische installatie
Zie voorbeeld hieronder:
- ééndraadschema
- situatieschema licht
- situatieschema stopcontacten
Hoeveel verliesstroomschakelaars (differentiëel) moet ik voorzien?
- 1 hoofdverliesstroomschakelaar
- per 8 kringen 1 verleisstroomschekalaar 30mA
Hoeveel kringen (groepen) heb ik nodig?
- Max. 8 (enkele, dubble, 3-voudige of 4-voudige) stopcontacten per kring
- Verlichting best gescheiden van stopcontacten. In sommige gevallen verplicht gescheiden
- Grote verbruikers altijd apart
Hoeveel stopcontacten moet ik per ruimte voorzien?
- leefruimte: minimum 8
- slaapkamer: minimum 4
- werkblad keuken: minimum 4
- keuken: veel aparte kringen voor bijvoorbeeld; oven, vuur, stoomoven, vaatwasmachine, wasmachine, droogkast enz..
- badkamer minimum 2
- garage: meerdere en best sommige ook op een aprte kring
Te weinig stopconacten = achteraf altijd spijt
Wanneer laat ik mijn elektrische installatie keuren?
- Bij nieuwbouw: vóór de aansluiting door de netbeheerder
- Bij renovatie: vóór heraansluiting of bij belangrijke wijzigingen
Moet bij een verbouwing de ganse elektrische installatie nieuw zijn?
Niet verplicht, maar zeer sterk aanbevolen (in sommige gevallen wel verplicht).
Herbruikbaar materiaal (zekeringen, stopcontacten, schakelaars) wordt vaak afgekeurd bij keuring als het zichtbaar versleten is of niet meer in overeenstemming is met de huidige wetgeving AREI (algemeen reglement op de elektrische installaties).
Mag ik zelf mijn elektriciteit plaatsen?
Ja, je mag als particulier zelf je elektrische installatie plaatsen.
Maar: vóór ingebruikname moet ze gekeurd worden door een erkend keurorganisme (bv. Vinçotte, BTV-Normec).